Verdeling vragen van een pand in vruchtgebruik...

Wordt u samen met anderen eigenaar van een pand, bv. na een erfenis, dan heeft u het recht om de verdeling te eisen. Geldt dat ook bij een verdeling vruchtgebruik-blote eigendom? Wat is er hier recentelijk gewijzigd?



Recht om de verdeling te vragen?

Meerdere ‘volle eigenaars’ van één pand. Als verschillende personen op hetzelfde moment dezelfde zakelijke rechten (bv. de volle eigendom, de blote eigendom of het vruchtgebruik) bezitten, dan kunnen ze de verdeling vragen (art. 815 BW) .

Concreet. Dat geldt indien twee kinderen samen erven van hun langstlevende ouder en elk voor de helft de volle eigendom krijgen van een onroerend goed. Uit onverdeeldheid treden kan bv. via een overname of een (openbare) verkoop.

Anders bij vruchtgebruiker-blote eigenaar. Vruchtgebruiker en blote eigenaar hebben daarentegen niet hetzelfde zakelijk recht, waardoor er niet altijd een uitonverdeeldheidtreding mogelijk is. Is er bij de erfenis bv. nog een andere ouder betrokken, dan erft deze langstlevende het vruchtgebruik op deze nalatenschap en de twee kinderen samen de blote eigendom.

Enkel in één geval af te dwingen. Wanneer de blote eigendom niet bij afstammelingen (kinderen/kleinkinderen) zit én de inkoop van de gezinswoning gevraagd wordt, kan de langstlevende echtgenote eisen dat de blote eigendom haar afgestaan wordt (tegen betaling van een som geld). En enkel dan...

En niet in alle andere gevallen. Erven afstammelingen, dan kan het dus sowieso niet. Een afstammeling kan zelf ook nooit een omzetting of overname van de blote eigendom eisen. De rechter heeft dit onlangs bevestigd en verduidelijkt (Gent, 17.03.2016) : de omzetting van het vruchtgebruik van de gezinswoning kan niet zonder het akkoord van de langstlevende echtgenote (art. 745quater, §4 BW) . Dit geldt ook bij een tweede huwelijk en ook als de gezinswoning een eigen goed was van de overledene!

Wel in onderling akkoord. Om het vruchtgebruik om te zetten, moet de waarde dan bepaald worden. Sinds 2014 zijn er tabellen die gevolgd kunnen, maar niet moeten worden: partijen kunnen onderling ook iets anders afspreken. De omzetting kan dan gebeuren in ofwel een (lijf)rente, een geldsom (zuivere afkoop) of in (een deel van) de volle eigendom.

Wat wijzigde er sinds 01.09.2018?

Een nieuwe vorm van omzetting mogelijk. Omdat levenslange vruchtgebruiken vaak tot familiale discussies en spanningen leiden en dan voornamelijk in stiefouderlijke relaties, kan voortaan op vraag van zowel de stiefkinderen als de langstlevende echtgenoot onmiddellijk bij de verdeling van de erfenis tot omzetting en verdeling overgegaan worden. Zo is er meer kans dat het probleem dan al van de baan is...

Concreet. Hierdoor komt de langstlevende echtgenoot mee in de onverdeeldheid, als een volle eigenaar, niet meer als vruchtgebruiker. De waarde van zijn/haar vruchtgebruik wordt dan omgezet in een onverdeeld stuk in de mede-eigendom.

Tip. De waardebepaling van het vruchtgebruik gebeurt ook hier in akkoord of via de tabellen.

Enkel als iedereen akkoord gaat! Ook hier heeft de langstlevende echtgenoot steeds een vetorecht tegen de vraag tot omzetting van het vruchtgebruik op de gezinswoning.

Is er na een erfenis een opsplitsing tussen vruchtgebruik en blote eigendom, dan kan een uitonverdeeldheidtreding meestal niet afgedwongen worden. Sinds 01.09.2018 kan tussen langstlevende echtgenoot en stiefkinderen een omzetting wel onmiddellijk bij de verdeling van de erfenis afgesproken worden.

145 views

Handelsbenaming: Mayfield Expertise


Vennootschap: E.P.E. & Partners bvba

BE 0879.152.669

Zaakvoerder: Tom Ceelen MRICS

Luikersteenweg 60
3500 HASSELT (hoofdzetel)
T 011 71 94 60

Koloniënstraat 11
1000 BRUSSEL
T 0800 23 022

Beroepsverenigingen:

RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors)


KAVEX (Kamer van Vastgoedexperten)